De bloeiboog voor insecten
13 maart 2023 
4 min. leestijd

De bloeiboog voor insecten

Ineens dook het woord overal op. De gehele groene community op social media gonsde ervan.
Termen als „noodzakelijk voor meer diversiteit“ en „help de wilde bijen overleven“ maakten dat ik me ernstig zorgen maakte, want waarom had ik hier nog nooit over nagedacht? Onder welke steen had ik geleefd dat ik zelfs aan Dr. Google moest vragen wat een bloeiboog -ook wel bloesemboog genoemd- was?


Bloeiboog: „Een ontwerp voor insecten in de tijd, waarin niet alleen de hoeveelheid stuifmeel of nectar belangrijk is, maar vooral de spreiding door het jaar heen“


Dom, dom dom... Rap ging deze slechte permacultuurmama aan het werk om de bloeiboog te verbeteren in haar tuin.
Vanzelfsprekend met een solide plan van aanpak. Geen half werk deze keer, de insectenwereld was in nood en ik kon hier actief iets aan veranderen.
De catalogus van mijn favoriete biologische zaad- en bollenleverancier kwam op tafel, plaatjes van gewenste bloeiers werden uitgeknipt en op een tijdlijn geplakt. Zo had ik een overzicht hoe ik van maand tot maand genoeg voedsel kon bieden aan de insecten die ik zo graag naar mijn tuin wilde lokken.
Om het geheel te visualiseren ging ik de tuin in, tekende op een beplantingsplan in waar welke bloeiers een plekje konden krijgen.
Dat was absoluut geen leuk karweitje op deze gure, winderige dag in Februari.


De hazelaar liet haar katjes dansen in de wind. Een mooie plek om wat voorjaarsbolletjes te poten, noteerde ik.
In het grasveld eromheen was genoeg plek voor wat kleine narcissen want die kleuren zo leuk bij de madeliefjes.
Terloops maakte ik een foto van een paarse dovenetel die zich in een muurtje had genesteld. Knap, hoe wilde planten altijd een weg vinden om te groeien. Onderweg naar binnen plukte ik nog een rozetje veldkers dat tussen de tegels groeide. Terwijl ik de bestellijst van de zadenfirma invulde vroeg ik me af hoe insecten dat eigenlijk deden op plekken waar ze geen hulp kregen.

Lieve mensen, het duurde nog een eeuwigheid tot het kwartje viel. Voor ik begreep dat mijn tuin het hele jaar door een buffet vol lekkernijen was, geheel verzorgd door Moeder Natuur.  Precies op tijd laat zij voldoende bloeien om de insecten te voorzien van voedsel. Totaal (en het allerbest) zonder ingrijpen van de mens.

Voorbeelden van wilde inheemse bloeiers waar onze gevleugelde vrienden graag een rondje voor omvliegen.

klein hoefblad

Vogelmuur, madeliefjes en veldkers zal je het hele jaar bloeiend tegenkomen, in het vroege voorjaar voegen zich daar de naaktbloeier klein hoefblad, het schaduwminnende speenkruid en het bodembedekker hondsdraf bij. Bij de eerste zonnestralen zal je hier en daar al een paardenbloem ontdekken, hazelaar-  en berkenkatjes horen ook bij de vroege lekkernijen. Ereprijs en het maarts viooltje zijn onopvallend voor ons maar oh, zo aantrekkelijk voor insecten. Vanaf eind maart barst het feest los en wisselen klaver, pinksterbloemen, klaprozen, boterbloemen elkaar af en als je het grasveld met rust dan krijgen in de zomer beemstkroon en duizendblad een kans om te bloeien. Tot laat in de herft zoemt het om de bloeiende klimop en de laatste distels. Als het kwik te diep zakt, vinden ook de insecten het welletjes en gaan ze op zoek naar een schuilplek totdat de zon weer warm genoeg is.


Wilde kruiden: zo belangrijk voor natuur, dier en mens

Mijn slechte geweten was weer gesust. Door de natuur zijn gang te laten gaan in de tuin, komt het met de bloeiboog in de tuin ook zonder investering helemaal goed! En voor het geval je het nog niet wist, veel van deze kruiden zijn ook voor ons belangrijk. Ze bieden jaarrond smaak en gezondheid, zet ze dus gerust wat vaker op tafel. Bijvoorbeeld verwerkt in een zelfgemaakte ravioli.


Recept: Wilde ravioli met vegan saus

Ongeveer vier porties

Voor het deeg

  • 100 gram bloem
  • 100 gram maismeel
  • 2 eieren
  • 1 El olijfolie
  • Zout naar smaak

Voor de vulling

  • Een vergiet vol fijngesneden eetbare kruiden, gewassen en afgedept; denk aan vogelmuur, brandnetel, jong paardenbloemblad, dovenetel, madeliefjesblad, hondsdraf, kraailook…
  • Peper en zout naar smaak
  • 2 teentjes geperste knoflook
  • Olijfolie

Hou een handje kruiden aan de kant voor door de saus

Voor de saus

  • 200 gram ongezouten cashewnoten, liefst een nacht geweekt in water (niet noodzakelijk, wel wat beter verteerbaar)
  • 4 – 7 el edelgist, naar smaak
  • 200 ml kookwater dat overblijft van de ravioli


Bereiding

  • Strooi bloem, maismeel en zout op een werkblad en maak een kuiltje voor de olie en de eieren. Werk nu van buiten naar binnen en kneed tot een stevig deeg. Dit is spierballenwerk,als het deeg te droog is kan je nog een ei of wat olie toevoegen maar het mag niet al te zacht en soepel worden! Leg de deegbal in een vochtige theedoek weg terwijl je de vulling maakt.
  • Doe de knoflook en zoveel kruiden als passen in een hoge beker, druk lichtjes aan. Schenk er een beetje olijfolie bij en pureer dit met de staafmixer. Voeg iedere keer wat kruiden en olie bij tot een smeuige massa. De  massa mag niet te vloeibaar worden, het mag niet van je lepel vallen en je moet er een hoopje van kunnen maken. Breng op smaak met zout en peper. De vulling moet een krachtige smaak hebben, anders worden je ravioli`s een flauwe hap!
  • Om de saus voor te bereiden doe je cashewnoten en edelgist vast in een hoge beker, die blenderen we straks met wat kookwater tot een romige saus.
  • Rol met een pastamachine/deegroller/lege fles het deeg uit tot een zo dun mogelijke lap, steek hier rondjes uit met een limonadeglas. Op de helft van de rondjes schep je een theelepel van de vulling, hierna leg je er een deegrondje bovenop. De randen druk je zachtjes aan met een vork zodat de vulling er niet uitloopt.
  • Breng een pan water aan de kook met wat zout en laat de ravioli hierin beetgaar worden. Let op, verse pasta heeft niet lang nodig, een minuut of 3 – 4 is meestal voldoende. Giet af maar vergeet niet om wat kookwater achter de hand te houden
  • Voeg een soeplepel kookvocht bij de cashewnoten en pureer dit met de staafmixer tot een gladde saus. Voeg zoveel edelgist bij tot je een lekker kazerige smaak krijgt en breng op smaak met peper en zout.
  • Schep de overgehouden kruiden erdoor en roer saus voorzichtig over de ravioli, warm het geheel nog even goed door voor het serveren

Buon appetito!

Over de schrijver
Tot een jaar of tien geleden hield ik me nog helemaal niet met wilde natuur bezig. Sterker nog, brandnetels, zevenblad en andere plaaggeesten roeide ik met alle middelen (tevergeefs) uit onze grote kindvriendelijke tuin in het Luxemburgse Müllerthal. De oude wilde pruimenbomen moesten wijken voor een speeltoestel, ze trokken toch alleen maar ongedierte aan. Hortensia's gaven weinig werk en vervingen de bessenstruiken van de vorige bewoners. Het keerpunt kwam toen iemand me vertelde dat de paardenbloem eetbaar was. Daar wilde ik meer over weten! Van een kruidenvrouw uit de buurt leerde ik determineren en welk kruid waar goed voor was. Naast kennis groeide ook het respect voor alles wat ik zo hard had willen uitroeien. Hoe meer ik erover te weten kwam, hoe groter mijn verwondering werd en hoe meer ik overtuigd was dat het ook in mijn achtertuin wel wat natuurlijker kon. Na 26 jaar ruilden we Berdorf in voor een dorpje aan de andere kant van grens, en voor we verhuisden liep ik nog een laatste keer door onze tuin. Ik nam afscheid van de schaduwhoek vol zevenblad en speenkruid, van de vijver waar wilde waterplanten groeiden, de bessenstruiken die ik geplaatst had en van de Spar, die ons behalve schaduw ook heerlijke sparrenthee had gegeven.Gelukkig is een mens nooit te oud om te leren, wat heb ik mezelf ontwikkeld op dit gebied! Met diverse online en offline cursussen vergrootte ik mijn kennis over het gebruik van wilde kruiden, permacultuur en moestuinieren. Met deze kennis leg ik samen met mijn man met respect voor de natuur een tuin aan, waar in verschillende biotopen medicinale en eetbare (wilde) gewassen kunnen groeien en bloeien. We werken hierbij zoveel mogelijk met hergebruikte materialen, en als het even kan, worden de borders gevuld met ruilgoed en wilde stekjes. Dat dit alles met vallen en opstaan is gebeurd, moge duidelijk zijn. In mijn blog deel ik de missers en successen uit de tuin en van mijn wildgerechten, die lang niet altijd zo smakelijk uitpakten als ik hoopte

Geef jezelf een online cursus cadeau